Odwaga pomaga – kto z nas nie ma takiego przekonania? Każdy rodzic chciałby, aby jego dziecko było pewne siebie i świadome swoich mocnych stron. Wierzymy, że ciekawość świata w połączeniu ze śmiałością sprawi, że maluchowi będzie w życiu po prostu łatwiej – rozwijać swoje umiejętności, wyrażać własne zdanie, realizować marzenia.

Aż miło obserwować  małego odważnego lewka, który chętnie bawi się w grupie dzieci i podejmuje nieznane mu dotąd aktywności. Jeśli jednak nasza pociecha częściej w takich sytuacjach przypomina spłoszonego strusia chowającego głowę w piasek, nas samych wówczas oblatuje strach. Wtedy zaczynamy się zastanawiać, czy to jest OK, że się boi? Czy możemy mu jakoś pomóc? Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat lęku zajrzyj do: Co robić gdy dziecko się boi? i Co robić, gdy dziecko się boi cz. 2 – Jak reagować?

Czy każde dziecko musi być odważne? 

Każde dziecko jest inne, wyjątkowe, ma swój unikalny charakter i temperament. Nie wszystkie maluchy będą przewodzić grupą, pewnym krokiem wchodzić do piaskownicy pełnej dzieci czy śmiało jechać na pierwszą wycieczkę w przedszkolu. I to jest w porządku! Nie każdy musi być odważny jak lew, nie wszystkie dzieci muszą być przebojowe.

Ponadto, pamiętaj, że całkowite wyzbycie się negatywnych emocji jest niemożliwe, a wręcz niepożądane. Obawa, niepewność, strach są to stany, które komunikują nam coś ważnego. Informuję, że powinniśmy się czemuś przyjrzeć, na coś uważać. Strach pełni funkcję ochronną. 

To, na co chciałabym dzisiaj zwrócić Twoją uwagę, to kształtowanie „zdrowej odwagi” u dziecka. „Zdrowa odwaga” to nie synonim przebojowości czy ekstrawertyzmu malucha. Rozumiem przez nią świadomość siebie, swoich mocnych stron i pewną otwartość na nowe doświadczenia. Praca nad „zdrową odwagą” to rozwijanie u malucha gotowości do radzenia sobie z niepewnością oraz budowanie zaufania do siebie samego. Zdrowa odwaga nie tylko dodaje skrzydeł, ale również pozwala posklejać te nadszarpnięte czy uszkodzone. Sprawia, że porażki czy jakiekolwiek trudności życiowe nie powodują utraty pewności siebie. Dzięki niej ewentualne zwątpienie w siebie jest tylko chwilowe i nie odbiera maluchowi energii życiowej. „Zdrowa odwaga” jest potrzebna każdemu, bo pozwala rozwijać potencjał, co jest niezwykle ważne na każdym etapie życia człowieka. 

Najważniejszy składnik odwagi 

Tym, co czyni dzieci silnymi, jest poczucie bezpieczeństwa. Gotowość do uczestniczenia w nowych aktywnościach i pokonywania trudności jest tym większa, im większym zaufaniem dziecko darzy swoje otoczenie, najbliższe osoby i samego siebie. Jak wzmacniać taką postawą?

  • Akceptuj strach i lęki dziecka. Zdanie „Nie ma czego się bać.” wyrzuć do kosza.
  • Traktuj poważnie emocje malucha. Nie umniejszaj, nie wyśmiewaj, rozmawiaj z dzieckiem o tym, co czuje.
  • Pomagaj dziecku w pokonywaniu trudnych emocji. Nazywaj je, gdy dziecko ma z nimi trudność. Podsuwaj różne możliwości poradzenia sobie z nimi.
  • Okazuj dziecku zrozumienie i akceptację niezależnie od tego czy popełnia błędy czy odnosi sukcesy. Akceptacja rodzica powinna być bezwarunkowa „Kocham Cię niezależnie od tego, czy coś ci się udaje czy nie. Jeśli popełnisz błąd, będę obok i pomogę Ci naprawić szkody.”
  • Zauważaj i nazywaj mocne strony swojego dziecka. Mamy „wychowawczą” skłonność kładzenia większego nacisku na braki i słabości, które budzą w nas silne emocje i uporczywie przejmują naszą uwagę, bo nam przeszkadzają. Mocne strony dzieci uznajemy jako domyślne, oczywiste: „Przecież wszyscy wiedzą, że on świetnie jeździ na deskorolce.”

Co należy robić, by kształtować odwagę dziecka?

  • Pobudzaj samodzielność. Dawaj dziecku zadania, które jest ono w stanie sprawnie samodzielnie wykonać: sprzątanie, wkładanie rzeczy do koszyka na zakupach, zadawanie pytań ekspedientce w sklepie.
  • Chwal, motywuj, przy każdej nadarzającej się okazji. Codzienne sytuacje są świetnym pretekstem do pochwał np. „Ale super budowlę zbudowałeś.”, „Ale dzisiaj mi się podobało na spacerze z Tobą”. Doceniajmy to, co wydaje się zwykłe i oczywiste.
  • Nie chroń nadmiernie malucha przed nieprzyjemnymi sytuacjami. Nie uprzedzaj faktów i nie ostrzegaj nadmiernie, pozwól dziecku samodzielnie eksplorować świat.
  • Uważnie słuchaj, gdy dziecko opowiada Ci o swoich doświadczeniach. Okazuj ciekawość, dopytuj. 
  • Dostarczaj dziecku uwagi, gdy opowiada Ci ono o swoich emocjach. Sprzeczka z koleżanką na placu zabaw czy lód, który upadł na ziemię to naprawdę ważne sprawy, które warto omówić i poćwiczyć na nich opowiadanie o własnych odczuciach.
  • Zawsze uważnie słuchaj, gdy opowiada Ci o swoim lęku, jednak nie wyręczaj go w pokonywaniu trudności. Podpowiadaj, doradzaj, towarzysz dziecku w realizacji rozwiązań, ale nie wyręczaj go.
  • Nigdy nie porównuj. Pamiętaj, że porównanie kryje się nawet w niewinnym pytaniu „A Marysi jak poszło?” Jeśli dziecko chwali się przed Tobą swoim wynikiem, to zupełnie nieistotne co osiągnęła jego koleżanka. Jeśli ciekawość w tej kwestii wręcz cię zżera to znaczy, że nawykowo porównujesz swojego malucha do kogoś innego – zastanów się dlaczego tak jest. Postaraj się wyzbyć porównań nie tylko w komunikacji z dzieckiem, ale wyrzuć je również ze swojej głowy.
  • Przyjrzyj się sobie. Jaką Ty prezentujesz postawę wobec wyzwań, trudności? Czy masz zaufanie do siebie? Czy ufasz swojemu dziecku?
  • Daj dziecku przestrzeń, możliwość eksploracji. Szczególnie pozwalaj  i umożliwiaj mu różne aktywności ruchowe, które są dla małych ludzi wyzwaniem, zachęcają do działania i dają upust emocjom.
  • Proponuj dziecku dostosowane do jego wieku zabawy i historyjki, które pozwalają ćwiczyć i rozumieć trudne sytuacje np. lęk – sięgaj po zabawy w odgrywanie ról, pacynki, bajki terapeutyczne.

Już w przyszłym tygodniu na moim blogu pojawią się pomysły na zabawy z dzieckiem w domu, które będą super treningiem odwagi malucha.

Do zaczytania! 🙂